Z cukrzycą można żyć! Jakości życia pacjentów w wieku podeszłym

Podstawową zasadą w cukrzycy typu II jest akceptacja tej choroby. To pierwszy krok do lepszego życia. Jeżeli osoba starsza przyjmie to, co niesie jej życie i nauczy się traktować wszystko jak codzienność to nagle okazuje się, że obok obowiązków jakie daje jej choroba znajdują się też pozytywne aspekty.

Wprowadzając dietę osoba starsza automatycznie przechodzi na zdrowy tryb życia. Poznaje nowe smaki, nowe kuchnie, uczy się przygotowywać różne posiłki. To dobra forma rozwoju i zabawy, Idealnie nadaje się na umilanie sobie czasu, którego osoba w wieku podeszłym ze względu na emeryturę ma dużo. Wysiłek fizyczny z kolei otwiera przed chorym możliwości zmiany otoczenia oraz zawierania nowych znajomości. Ciężko jest zmusić się do ruchu fizycznego bez względu na wiek. Osoby starsze potrzebują odpowiedniej mobilizacji. Choroba i pogorszenie się jakości życia to odpowiednie bodźce. Starsi ludzie chętniej opuszczają dom, spacerują w parku, ulicami. Chętniej także opiekują się wnuczkami. Często ludzie całe życie odmawiają sobie przyjemności, odkładając wszystko na później. Oczywiście brak czasu i pieniędzy robi swoje, przykładem może być np. kurs tańca. Choroba staje sie automatycznie motywacją [44]. Zdarza się, że starsi podopieczni zapisują się do odpowiednich klubów dla seniorów. Łączą wtedy przyjemność z obowiązkiem, jednocześnie czerpiąc radość z nowego otoczenia, ludzi, zdobywanych umiejętności.  Ponadto jako cierpiący na cukrzycę zapisują się do Polskiego Stowarzyszenia  Diabetyków – PSD, które posiada oddziały w każdym rejonie Polski. Stowarzyszenie aktywizuje chorych na różnych obszarach życia. Czasami członkowie Stowarzyszenia postanawiają udzielać sie w różnego typu innych organizacjach, wspierających ludzi walczących z cukrzycą [1].

PSD oferuje swoim członkom wypełnienie czasu wolnego. Jest źródłem informacyjnym, pomocy psychologicznej, wsparcia medycznego, materialnego oraz zapewnia cukrzykom urozmaicenie życia towarzyskiego poprzez wycieczki, turnusy rehabilitacyjne, imprezy plenerowe. W ramach swojej działalności PSD organizuje chorym  zjazdy, spotkania, konferencje tematyczne dotyczące cukrzycy typu II. Podczas tych wydarzeń PSD zapewnia członkom konsultację ze specjalistami różnych dziedzin medycyny, nadzoruje stopień samokontroli podopiecznych. Chorym regularnie wykonywane są badania podstawowych czynności życiowych. To wszystko jest bardzo ważne dla osób starszych. Cukrzycy otrzymują wyczerpujące odpowiedzi na nurtujące ich pytania, rozwiewane są wszelkie wątpliwości. Dzięki takim formom spędzania czasu, choremu lżej jest żyć z cukrzycą. Ludzie starsi uświadamiają sobie jak wiele jeszcze mogą osiągnąć, ile pozytywów niesie w sobie życie. Niezmiernie istotny jest kontakt z rówieśnikami będącymi  w takiej samej sytuacji. Spotkania towarzyskie wzmacniają pewność siebie, zachęcają do aktywności oraz do samorealizacji [2].

Reasumując, należy pamiętać, że choroba owszem zmienia życie, automatycznie wpływając na zmianę jego jakości. Jednakże jakość tego życia zależy już tylko od samych chorych. Jeżeli cukrzyk zaakceptuje chorobę uznając ją za towarzysza życia, dalej będzie mógł czerpać radość i korzyści  z jesieni życia. Z cukrzycą można żyć na takim poziomie na jakim zaakceptuje się chorobę. Pełna akceptacja gwarantuje pełną jakość życia. Początkowo trudne do zaakceptowania zmiany z czasem stają się rutyną. Najtrudniejsza jest dyscyplina, reżim dietowy i samokontrola. Jednakże regularność pewnych zachowań przechodzi w nawyk. Dzięki temu, pacjenci w cukrzycy typu II przyzwyczajają się do tego, co na początku wydawało się nie wykonalnym [2].

Oto kilka badań, przeprowadzonych przez autorkę pracy na dwustu osobach .Największa liczba respondentów (47,00%) wśród badanej grupy znajdowała się w przedziale wiekowym 60 – 65 lat. Metoda badawcza jaką wybrano : ankieta w opracowaniu własnym.

 Badani według  reakcji, z jaką przyjęli informację o chorobie (źródło : badania własne) Respondenci informację o chorobie przyjęli najczęściej ze spokojem (27,50%) lub z zaskoczeniem (25%). Mężczyźni częściej niż kobiety reagowali zaskoczeniem lub bez jakichkolwiek emocji. Otrzymany wynik jest istotny statystycznie. Badani mieszkający z dzieckiem częściej reagowali spokojniej na informację o chorobie.  Wraz z upływem czasu choroby pacjenci reagowali spokojniej na informację o chorobie. U mężczyzn relatywnie częściej pojawia się depresja oraz odczuwają zmiany, których nie potrafią nazwać. Otrzymany wynik jest istotny statystycznie.  Osoby chorujące od dłuższego czasu częściej niż u innych odczuwają smutek lub lęk oraz zmiany, których nie potrafią nazwać. Niezależnie od miejsca zamieszkania badani stwierdzili, że przymus systematycznego przyjmowania leków jest dla nich codziennością i nie przeszkadza im. Otrzymany wynik jest istotny statystycznie

 

Tabela nr  1 Badani według  reakcji, z jaką przyjęli informację o chorobie (źródło : badania własne)

    N Procent
A. Spokojem 55  27,50
B. Przeczuciem, że było coś nie tak 29 1 4,50
C. Zaskoczeniem 51   25,50
D. Strachem 30   15,00
E. Przerażeniem 22 11,00
F. Bez jakichkolwiek emocji 13 6,50

Badani według  zmian, jakie choroba  wywołała w życiu rodzinnym chorego (źródło : badania własneRespondenci najczęściej (64,00%) stwierdzali, że choroba nie zmieniła ich życia rodzinnego.

Tabela nr 2 Badani według  zmian, jakie choroba  wywołała w życiu rodzinnym chorego (źródło : badania własne)

 

    Procent
A. Tak, moje życie rodzinne zmieniło się diametralnie 20 10,00
B. Czasem odczuwam wpływ choroby na moje życie rodzinne 52 26,00
C. Nie, choroba nie zmieniła mojego życia rodzinnego 128 64,00

 

Badani według  odczuwanych ograniczeń w wybranych sferach życia  (źródło : badania własne)

 Tabela nr 3 Badani według  odczuwanych ograniczeń w wybranych sferach życia  (źródło : badania własne)

    N Procent
A. Sferze ogólnej, życiowej 56  28,00
B. Sferze osobowościowej 25 12,50
C. Sferze rodzinnej 17 8,50
D. Sferze kontaktów społecznych 11 5,50
E. Każda sfera mojego życia jest bez zmiany 91 45,50

 

Opinia badanych wobec rodzinnego wsparcia i ciepła, jako  najważniejszego stwierdzenia przy utrzymaniu zdrowia i dobrego samopoczucia (źródło : badania własne).  Większa część badanych grupy (54,00%) stwierdziła, że rodzinne wsparcie ciepło są najważniejsze przy utrzymaniu zdrowia i dobrego samopoczucia.  42,50% respondentów w zakresie samokontroli stwierdziło, że zdarza się im się zapomnieć ale nie wpisują zakłamanych wartości do dzienniczka samokontroli. 41,50% badanych przyznało, że regularnie mierzy poziom glukozy i sumiennie zapisuje wyniki. 37,50% respondentów przyznaje, że zdarza im się zjeść zakazany produkt. 34,00% badanych często oszukuje siebie samych poprzez podjadanie zakazanych produktów.19,00% badanych ściśle stosuje się do zaleceń diabetologa. Większość respondentów grupy (83,00%) stwierdziło, że odkąd zachorowali na cukrzycę nie czują się odrzuceni przez środowisko.

Z badań wynika, że choroba przewlekła jaką jest cukrzyca typu II po prostu zmienia jakość życia osób w wieku podeszłym. Reasumując, choroba w wieku podeszłym to wyzwanie. Wraz z upływem czasu, chory uczy się traktować cukrzycę jako towarzysza życia, a procesowi temu towarzyszy tok zmian jakości życia. Czasem są to jednostkowe zmiany na lepsze, czasem na gorsze. Bilans nie jest jednoznaczny, ale na pewno ukazuje proces kaskadowych zmian w jakości życia osoby w wieku podeszłym, chorującej przewlekle na cukrzycę typu II.

Pamiętajmy, że cukrzyca to choroba zagrażająca wszelkim egzystencjalnym wartościom. Analizując wyniki mojego kwestionariusza ankiety dochodzę do wniosku, iż holistyczne podejście do pacjenta wpływa na skuteczną koordynację aspektów opieki medycznej oraz znacznie zniża koszty leczenia podopiecznych. Holistyczna opieka nad cierpiącymi na tą cywilizacyjną już chorobę, będących w wieku podeszłym przede wszystkim powoduje poprawę jakości ich życia.

1. Szewczyk A.: Działalność edukacyjna stowarzyszenia Polska Federacja Edukacji w Diabetologii. Udział pielęgniarki w procesie terapeutycznym. Pediatric Endocrinology Diabetes Metabolism, 2010,16-22.

2. Salmon P.: Psychologia w medycynie: wspomaga współprace pacjenta i proces leczenia. Gdańskie Wyd. Psychologiczne, Gdańsk 2002, 212.

 

Marta K.

Artykuł jest fragmentem pracy licencjackiej udostępnionej w celach edukacyjnych. Kopiowanie i publikowanie zabronione.

 

One comment on “Z cukrzycą można żyć! Jakości życia pacjentów w wieku podeszłym

Leave a reply

required