Jak opiekować się dzieckiem z chorobą Henocha-Schönleina?

W opiece nad dzieckiem z rozpoznaną chorobą Henocha-Schönleina pielęgniarka musi zastosować określone funkcje zawodowe, które wynikają z charakterystyki tego schorzenia. Pierwszą wybraną podstawową funkcją pielęgniarską, na którą powinna zwrócić uwagę jest oczywiście funkcja opiekuńcza. Z niej w jasny sposób wynika zakres świadczonych przez pielęgniarkę usług pełnionych dla podopiecznego. Rola, jaką przyjmuje pielęgniarka w oddziale pediatrycznym wypływająca z założeń funkcji opiekuńczej zawiera się w:

  • Tworzeniu optymalnych warunków dla sprawnego działania biologicznych funkcji życiowych dziecka z chorobą Henocha-Schönleina.
  • Pomocy lub wykonaniu za podopiecznego tych czynności życia codziennego, które są podstawowymi do utrzymania równowagi
    i komfortu w sferze fizycznej, psychicznej czy też społecznej np.:
  • zorganizowanie zabawy czy nauki dzieciom unieruchomionym
    z powodu bólów stawów występujących w plamicy Henocha-Schönleina. Zapełnienie czasu, jaki muszą spędzić w łóżku.
  • Wsparcie dziecka z chorobą Henocha-Schönleina w radzeniu sobie
    ze strachem, lękiem, bólem, niepokojem lub złym samopoczuciem szczególnie w przypadku braku wsparcia ze strony rodziców, czy opiekunów dziecka.
  • Ułatwienie wejścia w rolę pacjenta w szczególności, w przypadku konieczności hospitalizacji.
  • Pomoc w nawiązaniu dobrych relacji z innymi pacjentami przebywającymi w danym oddziale.

Kolejną funkcją, jaka mogłaby być zastosowana w kontaktach z chorymi na plamicę Henocha-Schönleina może być funkcja wychowawcza. Do zadań, jakie z niej wynikają, a które mogłyby znaleźć odzwierciedlenie w opiece nad dzieckiem z plamicą Schönleina-Henocha należą:

  • Rozwijanie u chorego odpowiedzialności za własne zdrowie.
  • Wyjaśnianie potrzeby współpracy podopiecznego z pielęgniarką
    w procesie pielęgnowania, a w tym uświadamianie celów opieki, jak również opis sposobu zachowania w czasie wykonywanych badań czy zabiegów pielęgniarskich.
  • Wsparcie rodziców lub opiekunów w pielęgnowaniu dziecka
    w warunkach szpitalnych.
  • Przygotowanie rodziców lub opiekunów do opieki nad dzieckiem poza szpitalem a w tym:
  • prowadzenie pomiarów, obserwacji i interpretowanie danych,
  • wczesne i właściwe reagowanie na ewentualne powikłania,
  • stosowanie odpowiedniej diety, jeśli jest to konieczne dla prawidłowego funkcjonowania organizmu podopiecznego,
  • postępowanie zgodnie z wytycznymi lekarza odnośnie stosowanej farmakoterapii (dawkowanie i podawanie leków pod różnymi postaciami), dietetycznej czy fizjoterapeutycznej.

Ogromne znaczenie w trosce o podopiecznego z zespołem Henocha-Schönleina ma również funkcja terapeutyczna. W skład przypisanych jej zadań wchodzi:

  • Wykonywanie pomiarów podstawowych czynności życiowych oraz ich dokumentowanie.
  • Pobieranie materiału do badań a także wykonywanie niektórych badań laboratoryjnych.
  • Przeprowadzanie bilansów, jak również prób wysiłkowych.
  • Ograniczenie chodzenia dzieciom z zespołem Henocha-Schönleina wynikające z uciążliwych  symptomów choroby.
  • Pomoc lekarzowi w dokonywaniu wszelkich badań zarówno inwazyjnych, jak i nieinwazyjnych.
  • Stosowanie zaleceń wprowadzonych w planie terapii przez lekarza prowadzącego.
  • Podawanie leków ujętych w planie opieki i stosowanie na skórę maści, kremów i aerozoli zgodnie z zasadami dotyczącymi podawania leków na skórę.
  • W sytuacji zagrożenia życia, udzielanie pomocy przedlekarskiej.

Ostatnią funkcją zawodową pielęgniarki, która w istotny sposób poprawia jakość życia podopiecznego, a szczególnie dziecka w oddziale pediatrycznym jest funkcja rehabilitacyjna. Cele, jakie są jej przypisane to:

  • Usprawnianie układów, np.: moczowego, kostno-stawowego, skóry
    i tkanki podskórnej ogólnie nazywane rehabilitacją leczniczą.
  • Przeciwdziałanie wynikom długotrwałego leżenia.
  • Aktywne uczestnictwo w psychoterapii elementarnej, czyli dodawanie otuchy, tworzenie przyjaznej atmosfery, łagodzenie napięć, lęków, złego samopoczucia.
  • Pomaganie pacjentowi w zaakceptowaniu i radzeniu sobie
    z chorobą. Wyjątkowym przykładem potrzeby realizowania tego celu są dzieci, które często nie rozumieją, dlaczego ich życie obarczone chorobą i często potrzebą hospitalizacji tak bardzo różni się od wcześniejszego.
  • Zainteresowanie dziecka różnymi formami zabawy czy aktywności umysłowej przy konieczności pozostania w łóżku.

Cele tej funkcji w jakimś zakresie nakładają się z zadaniami funkcji wychowawczej, tym bardziej zmuszają pielęgniarkę do aktywnego wykonywania wymienionych działań, szczególnie wobec dziecka, które nie w pełni rozumiejąc swoją sytuację, czuje się zagubione i bezbronne. Oczekuje pełnego, aktywnego wsparcia ze strony opiekujących się nim osób, a w największym stopniu od personelu medycznego [1].

Wiedza i opanowanie pielęgniarki może być cennym wsparciem psychicznym dla rodziców i dziecka w trudnym dla nich okresie choroby. Pielęgniarka wypełniając funkcję wychowawczą wobec podopiecznego i rodziców niejednokrotnie pomaga im zrozumieć mechanizmy choroby
i sposoby jej leczenia, a także pomaga rozwiać wątpliwości związane z błędnymi stereotypami, czy teoriami, jakie rodzice bądź opiekunowie mogą wysuwać na podstawie niejasnych przesłanek z ograniczeń spowodowanych objawami choroby. Ograniczenie chodzenia, uciążliwe wykwity skórne, bóle stawów utrudniające możliwość poruszania się dziecka, czy też mozolne badania, które często powodują lęk i rozdrażnienie, nie tylko dziecka, ale i jego opiekunów, są dla pielęgniarki wyzwaniem i możliwością spełnienia

Pielęgniarka wdrażając w życie zadania funkcji opiekuńczej, wychowawczej, terapeutycznej czy rehabilitacyjnej bez odpowiedniej wiedzy na temat choroby Henocha-Schönleina sama mogłaby być przyczyną zwiększonego u dziecka niepokoju, lęku czy złości. Odpowiednie zrozumienie potrzeb pacjenta wymaga zagłębienia się w stan fizyczny i psychiczny osoby chorej na tego typu schorzenie. Podstawowa wiedza na temat plamicy Henocha-Schönleina może również pomóc pielęgniarce rozpoznać ogólne objawy choroby i zwrócić uwagę na symptomy wskazujące na pogarszanie się stanu chorego. Rola, jaką spełnia w opiece nad chorym bezpośrednio wynika z ograniczeń spowodowanych objawami choroby. Ograniczenie chodzenia, uciążliwe wykwity skórne, bóle stawów utrudniające możliwość poruszania się dziecka, czy też mozolne badania, które często powodują lęk i rozdrażnienie, nie tylko dziecka, ale i jego opiekunów, są dla pielęgniarki wyzwaniem i możliwością spełnienia.

Literatura:

  1. Ślusarska B., Zarzycka D., Zahradniczek K..: Podstawy Pielęgniarstwa, Tom I, Czelej, Lublin 2004; s. 300-312

Marzena W.

Artykuł jest fragmentem pracy licencjackiej udostępnionej w celach edukacyjnych. Kopiowanie i publikowanie zabronione.

Leave a reply

required