Mężczyźni w pielęgniarstwie – krótka historia

Chociaż mężczyźni odgrywali ważną role opiekując się chorymi w skolonizowanej Australii, ich wkład pracy nie został dostrzeżony. Z dokumentów historycznych wyłania się znacząca liczba mężczyzn zatrudnionych w profesji, która polegała na świadczeniu opieki pielęgniarskiej w Australii w XIX wieku.  Niezauważalność mężczyzn w historii pielęgniarstwa, jest typowa nie tylko dla Australii, na całym świecie trudno jest znaleźć udokumentowane archiwa dowodzące wkładu mężczyzn w pielęgniarstwo.  Współczesne pielęgniarstwo powstało pod koniec 19 wieku, jako efekt reform zainicjowanych przez Florencje Nightingale. Filozofia Nightingale doprowadziła do utożsamiania pielęgniarstwa z kobietami i zanikiem mężczyzn wykonujących ten zawód. Dwa czynniki odegrały pierwszoplanową rolę w rozwoju nowoczesnego pielęgniarstwa i zaangażowania mężczyzn w opiece nad chorym: chrześcijaństwo i wojny. Powstanie ruchu monastycznego w chrześcijaństwie było początkiem nie tylko ośrodków nauki religii i pobożności, ale także centrów uzdrawiania gdyż pielęgniarstwo chorych był ważną funkcją ideału monastycznego. W czasie działań wojennych mężczyźni byli zaangażowani w opiekę nad chorymi i rannymi ( byli szkoleni żeby pielęgnować żołnierzy Imperium Rzymskiego).

 Zestawiając pielęgniarstwo i wojnę, najbliższym skojarzeniem będzie osoba Florencji Nightingale. Zanim wyjechała na Krym, to mężczyźni- sanitariusze, mimo braku przeszkolenia pielęgnowali Brytyjskich żołnierzy, bazując jedynie na doświadczeniach z pracy z chirurgami. Mężczyźni byli również zaangażowani w opiekę nad rannymi w czasie wojny secesyjnej. Armia Konfederatów, wyznaczyła 30 mężczyzn na pułk do opatrywania rannych i ewakuowania tych żołnierzy, którzy nie mogli chodzić. Jednak tytuł „pielęgniarki” był przyznawany tylko kobietom zrekrutowanym przez Dorota Dix, która to została wyznaczona na nadzorczynie pielęgniarek przez Sekretarza Wojny. Po obu stronach, jako pomoc medyczna działali także mężczyźni –wolontariusze. Najbardziej znanym jest poeta Walt Whitman. Pozostawił po sobie osobiste relacje z opieki nad chorymi pisane z męskiej perspektywy, są to dwa zbiory wierszy Drum-taps (1865) i Sequel to Drum-tas (1865-6) oraz wspomnienia Specimen Days in America (1887). Jednym z najsłynniejszych wierszy Whitman ‘a z tego okresu jest  ‘The Wound Dresser’, który wciąż po 150 latach mocno oddziałuje na wyobraźnie, jako że opisuje czynności i emocje, których pielęgniarki stale doświadczaj.

 Istnieją dowody na to, że opieka pielęgnacyjna w czasach kolonialnych była sprawowana zarówno przez kobiety jak i mężczyzn bez przygotowania medycznego, do późnego okresu XIX wieku. Historia szpitala w Parramatta ( 1790-1818) ujawnia, że „pacjenci, na co dzień byli pod opieką niekompetentnych pijanych mężczyzn a w niektórych przypadkach pijanych kobiet”. W Sydney Hospital (1820-1860): „Oddziałowi zajmowali się cierpiącymi mężczyznami. Oddziałowymi zazwyczaj zastawali rekonwalescenci, którzy wykazywali uzdolnienie do tych obowiązków w czasie, kiedy sami byli pacjentami”. Używanie słowa „ oddziałowy” ilustruje jeden z mechanizmów, przez któremu wkład mężczyzn w pielęgniarstwo został uczyniona niewidzialnym. Tytuł „pielęgniarka” stał się kojarzony wyłącznie z kobietami, podczas gdy mężczyźni opiekujący się innymi w sposób identyczny albo taki sam jak kobiety byli nazywani „ oddziałowymi, sanitariuszami, stewardami, opiekunami lub… portierami. Często praca, której się podejmowali była ograniczona, np. do obowiązków zapewnienia opieki dla pacjentów płci męskiej, które mogły obrazić wrażliwość kobiety.

Sir Henry Parkes, Sekretarz Kolonialny, był zaniepokojony przerażającymi warunkami w Sydney Hospital i poprosił Nightingale o wysłanie tam wykwalifikowanych pielęgniarek by zaradzić sytuacji. W 1868 Lucy Osburn i pięć innych wykształconych pielęgniarek przyjechało do Sydney. Wizja pielęgniarstwa wg. Nightingale była zdecydowanie żeńska: „Każda kobieta jest pielęgniarką” Model Nightingale stał się obowiązującym w Australii i ustanowił pielęgniarstwo, jako profesję zdominowaną przez kobiety. Podczas gdy kobiety stały się główną siła robocza w szpitalach miejskich, nie zawsze było tak na peryferiach kraju, szczególnie w szpitalach wiejskich.

Nie istniały żadne bariery prawne, zakazujące mężczyzną bycia pielęgniarzem, jednakże przyjęcie do szkoły było uzależnione od aprobaty Przełożonej. Wydaje się, że przynajmniej w Sydney trudno było ją uzyskać.. Na przykład w  Royal Prince Alfred Hospital (RPAH)  w 1950, mimo braków w kadrze nauczycieli pielęgniarstwa, podanie małżeństwa ( pielęgniarki I pielęgniarza z Anglii) zostało odrzucone przez Zarząd, ponieważ nie przewidywano zatrudnienia mężczyzn. Co więcej, żadnego mężczyzny nie zatrudniono, jako pielęgniarza aż do 1966 roku w RPA. Dodatkowe trzy lata zajęło, zanim pierwszy mężczyzna został przyjęty do szkoły pielęgniarskiej w RPA, a do 1970 mężczyźni nie byli akceptowani w większości szpitali, jako pracownicy? To interesujące, jeśli porównamy to ż przykładem z  Lismore Base Hospital( Australia), gdzie pierwszy pielęgniarz Charles Burgess ukończył kurs w 1951 a od tamtego czasu tylko garstka mężczyzn podążyła jego droga.

Związek mężczyzn z pielęgniarstwem jest długi i znaczący, niestety jest słabo udokumentowany, częściowo przez problem z nomenklaturom używaną do określenia opiekuna medycznego płci męskiej. Aktywność mężczyzn w tym zawodzie stale spadała aż do końca XIX wieku. Nightingale i jej uczennice znacznie przyczyniły się do tego fenomenu.  Porzucanie pielęgniarstwa przez mężczyzn, musi być analizowane także w kontekście dominującej ideologii ery Wiktoriańskiej. Ten okres, ustanawiał nadal obecne dziś stereotypy dotyczące kobiet i mężczyzn. Oraz przyczynił się do nadaniu pielęgniarstwu kobiecej płci.

 

Dr Thomas Harding

Tytuł orginalny Men in nursing – a brief history

http://www.nurseuncut.com.au/men-in-nursing-a-brief-history/

Tłumaczenie Magda Z.

Leave a reply

required